14 stycznia, 2026
Obszar dzisiejszej Jastarnia odgrywał kluczową rolę w systemie obronnym II Rzeczypospolitej. W latach 30. XX wieku powstał tu rozbudowany system umocnień, znany jako Helski Rejon Umocniony. Jego zadaniem była obrona Półwyspu Helskiego przed atakiem od strony lądu i morza. Do dziś w Jastarni i okolicach zachowały się liczne forty, schrony i pozostałości infrastruktury wojskowej.
Na terenie Jastarni zachowało się kilka żelbetowych schronów bojowych, budowanych w latach 1938–1939. Były one przeznaczone głównie dla piechoty i uzbrojone w ciężkie karabiny maszynowe.
Funkcja: obrona lądowego dostępu do półwyspu
Cechy charakterystyczne: grube ściany betonowe, wąskie strzelnice, częściowo maskowane piaskiem i roślinnością
Stan obecny: ogólnodostępne, widoczne głównie w lasach i na obrzeżach miasta
W rejonie Jastarni funkcjonowały stanowiska artylerii mające chronić wybrzeże przed desantem morskim. Nie były to klasyczne forty, lecz stanowiska ogniowe i zaplecze techniczne.
Uzbrojenie: działa średniego kalibru
Zadanie: ostrzał jednostek zbliżających się od strony Zatoki Puckiej
Stan obecny: zachowane fragmenty fundamentów i schronów amunicyjnych
Schrony obserwacyjne pełniły funkcję punktów rozpoznania i kierowania ogniem.
Lokalizacja: okolice linii brzegowej oraz lasy pomiędzy Jastarnią a Helem
Charakterystyka: mniejsze obiekty, często z zachowanymi otworami obserwacyjnymi
Ciekawostka: część z nich była połączona z innymi schronami systemem okopów
Choć formalnie znajdują się poza Jastarnią, stanowiły integralną część całego systemu obronnego. Najlepiej zachowane obiekty można zobaczyć w Hel.
Najważniejsze obiekty:
Część fortów udostępniona jest turystycznie w ramach Muzeum Obrony Wybrzeża.
Dawne forty i schrony w Jastarni to dziś:
Ich surowa, betonowa architektura doskonale kontrastuje z nadmorskim krajobrazem, tworząc unikalny klimat.